Khi con thích điền kinh, phụ huynh có thể bắt đầu bằng việc hỏi giáo viên thể dục của con, rồi tìm câu lạc bộ ở trung tâm thể dục thể thao, nhà thiếu nhi hay trường năng khiếu của địa phương. Điều quan trọng nhất khi chọn không phải là nơi có nhiều huy chương, mà là nơi có người hướng dẫn hiểu trẻ, sân bãi an toàn và cách tập phù hợp lứa tuổi. Một danh sách câu hỏi rõ ràng giúp phụ huynh nhận ra điều đó trong buổi gặp đầu tiên.
Bài này không giới thiệu trung tâm cụ thể nào, cũng không bàn chi phí. Nó giúp phụ huynh biết nên tìm ở đâu, hỏi gì và để ý những dấu hiệu nào khi con bắt đầu tập nhảy, ném nghiêm túc hơn giờ thể dục.
Nhận ra con thật sự thích điền kinh
Trẻ thích điền kinh thường bộc lộ qua những điều nhỏ: hào hứng kể về tiết nhảy xa, tự bật xa trong sân nhà, hỏi xem vận động viên nhảy sào trên truyền hình làm thế nào, muốn được vào đội tuyển trường. Đó là tín hiệu tốt để tìm cho con một môi trường tập bài bản hơn.
Cũng cần phân biệt "con thích" với "con giỏi so với bạn". Một em chưa nổi bật trong lớp vẫn có thể tập rất vui và tiến bộ đều. Ngược lại, một em khoẻ vượt trội nhờ lớn sớm chưa chắc đã muốn theo môn này lâu dài. Hãy để niềm thích của con dẫn đường.
Tìm ở đâu
| Nơi tìm | Thường phù hợp với | Ghi chú |
|---|---|---|
| Giáo viên thể dục ở trường | Mọi lứa tuổi, bước đầu | Thầy cô biết con, biết các đầu mối trong vùng |
| Đội tuyển, câu lạc bộ của trường | Học sinh muốn tập thêm sau giờ học | Hay gắn với Hội khoẻ Phù Đổng |
| Nhà văn hoá, nhà thiếu nhi | Trẻ nhỏ, tập để vận động và làm quen | Thường tập đa môn, nhẹ nhàng |
| Trung tâm huấn luyện thể thao của tỉnh, thành phố | Trẻ có năng khiếu rõ, muốn theo hướng chuyên | Thường có tuyển chọn, chế độ tập cao hơn |
| Trường năng khiếu thể thao | Học sinh theo con đường vận động viên | Cân nhắc kỹ việc cân bằng học văn hoá |
Liên đoàn hoặc hội điền kinh của tỉnh, thành phố cũng là đầu mối có thể hỏi. Khi đi tìm, nên xem tận nơi một buổi tập thay vì chỉ nghe giới thiệu.
Những câu hỏi nên hỏi trong buổi gặp đầu
Về người hướng dẫn
- Ai trực tiếp hướng dẫn con? Người đó được đào tạo về điền kinh và về dạy trẻ ở đâu?
- Một người hướng dẫn phụ trách bao nhiêu em mỗi buổi?
- Các môn nhảy sào, ném lao, ném đĩa, ném búa có người dạy riêng có chuyên môn không?
Về sân bãi và dụng cụ
- Khu ném có tách riêng, có lồng hoặc rào chắn không? Ai giám sát khi các em ném?
- Nhảy cao kiểu lưng, nhảy sào có nệm đúng kích thước và độ dày không?
- Hố cát có được cào và kiểm tra thường xuyên không?
- Dụng cụ (tạ, lao, đĩa) có phù hợp lứa tuổi của con không?
Về cách tập
- Mỗi tuần tập mấy buổi, mỗi buổi bao lâu? Có ngày nghỉ không?
- Trẻ ở tuổi con có được tập nhiều môn (chạy, nhảy, ném) hay chỉ một môn?
- Một buổi tập gồm những phần nào? Có khởi động và thả lỏng đầy đủ không?
- Khi con kêu đau thì xử lý thế nào? Có báo phụ huynh không?
- Kế hoạch thi đấu trong năm ra sao? Con có bị bắt buộc thi không?
Về học tập và đời sống
- Lịch tập có ảnh hưởng tới giờ học văn hoá không?
- Trung tâm nói với trẻ về cân nặng, ăn uống thế nào?
Dấu hiệu của một môi trường tốt
- Trẻ được tập nhiều kiểu vận động, không bị ép chuyên một môn từ quá sớm.
- Người hướng dẫn sửa kỹ thuật bằng lời giải thích và làm mẫu, khen khi trẻ làm đúng.
- Khu ném luôn có người giám sát, các em ném và nhặt theo hiệu lệnh.
- Khối lượng tập tăng từ từ, có ngày nghỉ.
- Trẻ được khuyến khích nói khi đau, và được nghỉ khi đau.
- Phụ huynh được xem buổi tập, được trao đổi với người hướng dẫn.
Dấu hiệu cần cân nhắc lại
- Trẻ bị yêu cầu "tập xuyên cơn đau" hoặc bị chê là yếu khi kêu đau.
- Bật nhảy liên tục hàng trăm lần mỗi buổi, nhất là trên nền cứng.
- Bị nhắc chuyện giảm cân, ăn kiêng để nhảy cao hơn hay nhẹ người hơn.
- Tập nhảy sào, nhảy cao kiểu lưng mà không có nệm đạt chuẩn.
- Ném lao, đĩa ở nơi có người qua lại, không ai giám sát.
- La mắng, so sánh trẻ với nhau, xếp hạng công khai làm trẻ sợ đi tập.
- Phụ huynh không được phép xem buổi tập mà không có lý do rõ ràng.
Chuyên một môn từ sớm hay tập đa môn
Nhiều chuyên gia đào tạo vận động viên trẻ trên thế giới khuyên trẻ ở tuổi tiểu học và đầu cấp hai nên tập đa dạng: chạy, nhảy, ném, cả các môn khác ngoài điền kinh. Lý do là trẻ học được nhiều kỹ năng vận động, ít chấn thương do lặp một động tác, và ít chán bỏ môn hơn. Việc chọn một môn chuyên — nhảy xa, nhảy cao hay ném — thường để dần khi trẻ lớn hơn và có huấn luyện viên đánh giá.
Điều này cũng đúng với mười môn phối hợp: nhiều vận động viên phối hợp giỏi lớn lên từ việc tập đủ thứ khi nhỏ.
Theo dõi con trong những tháng đầu
Sau vài tuần đầu, phụ huynh có thể để ý:
- Con có còn háo hức đi tập không?
- Con có kêu đau ở gót chân, dưới gối, thắt lưng, vai không? Đau kéo dài hơn vài ngày hay đau tăng dần thì nên đưa con đi khám.
- Con ngủ, ăn, học có bình thường không, hay quá mệt?
- Con kể gì về người hướng dẫn và bạn tập?
Nếu có điều gì băn khoăn, hãy trao đổi trực tiếp với người hướng dẫn. Một nơi tập tốt luôn sẵn lòng nghe phụ huynh.
Góc nhìn hôm nay
Điền kinh là môn rèn cho trẻ nhiều thứ ngoài sức khoẻ: kiên nhẫn sửa từng chi tiết kỹ thuật, chấp nhận lần nhảy hỏng để thử lại, tự so với chính mình. Phụ huynh không cần biết luật nhảy sào hay góc ra tay đẩy tạ để đồng hành cùng con. Chỉ cần quan tâm con có vui, có an toàn và có được dạy bởi người có tâm, có nghề.
Câu hỏi thường gặp
Cho con học điền kinh ở đâu?
Có thể bắt đầu bằng việc hỏi giáo viên thể dục, rồi tìm câu lạc bộ ở trường, nhà thiếu nhi, nhà văn hoá hoặc trung tâm huấn luyện thể thao của tỉnh, thành phố. Nên đến xem tận nơi một buổi tập trước khi quyết định.
Mấy tuổi cho con tập điền kinh được?
Trẻ nhỏ có thể tham gia các bài chạy, nhảy, ném vui nhẹ nhàng như mô hình Kids' Athletics. Tập chuyên sâu một môn thường để khi trẻ lớn hơn và có huấn luyện viên đánh giá.
Chọn câu lạc bộ điền kinh cho con cần hỏi gì?
Nên hỏi về người hướng dẫn và chuyên môn của họ, số trẻ mỗi buổi, khu ném và nệm nhảy có an toàn không, lịch tập và ngày nghỉ, cách xử lý khi trẻ đau, và việc cân bằng với học văn hoá.
Con tập điền kinh kêu đau gót chân có sao không?
Trẻ đang lớn tập bật nhảy nhiều hay đau gót hoặc dưới gối. Nên cho con nghỉ, báo người hướng dẫn, và đưa con đi khám nếu đau kéo dài hoặc tăng dần.
Có nên cho con chuyên một môn điền kinh từ nhỏ?
Nhiều chuyên gia khuyên trẻ nhỏ nên tập đa dạng các môn chạy, nhảy, ném và cả môn khác. Cách này giúp học nhiều kỹ năng, ít chấn thương do lặp động tác và ít chán bỏ môn hơn.
